Bij de meeste commerciële software is de broncode eigendomscode: de gebruiker 'koopt' of 'huurt' een programma en gebruikt dat. Indien de software aangepast moet worden zijn de mogelijkheden vaak beperkt. Meestal moet men naar de leverancier van de originele software voor de gewenste aanpassingen. Dit noemt men maatwerk. Open Source is software waarvan de broncode door de makers aan gebruikers beschikbaar wordt gesteld. In de meeste gevallen is dat gratis, maar soms gaat het om relatief kleine bedragen.

Open Source ontstaat meestal op initiatief van enkele programmeurs en ontwikkelt zich daarna door wereldwijde samenwerking van programmeurs via het Internet. Dit betekent niet dat iedereen maar wat aanrommelt. Er is een organisatie die als leider optreedt en de strategische richting bepaalt. In het geval van Joomla! is dat de organisatie 'Open Source Matters'.
Het ontwikkelaarsteam maakt een projectplanning en zet de stappen uit. Dat plan wordt openbaar gemaakt, zodat iedereen kan zien in welk stadium een project verkeert, wat er op stapel staat en wanneer de uitvoering is gepland. Een beperkte kring van programmeurs test de alfaversies die na elke fase ontstaan. De daaropvolgende betaversie wordt ruimer verspreid onder gebruikers. In de uiteindelijke versie zijn er geen veranderingen meer mogelijk.
De broncode van de Joomla! software is dus vrij beschikbaar. In het licentiemodel is het intellectueel eigendom en het (her)gebruik van de software en bijbehorende broncode dusdanig geregeld dat de licentienemer de bron code mag inzien, gebruiken, verbeteren, aanvullen en distribueren.
Een belangrijke reden om een open source oplossing te gebruiken is dat men voordelen ziet in de snelle aanpassingen die vaak het gevolg zijn van deze methode, dus ook als men zelf niet als ontwikkelaar bijdraagt. Bij de meeste open source oplossingen hoeft de reguliere gebruiker dus niet te (kunnen) programmeren.